प्रसिद्ध साहित्यकार लीलबहादुर क्षेत्रीको निधन

प्रसिद्ध साहित्यकार लीलबहादुर क्षेत्रीको निधन भएको छ । सन् १९३३ को मार्च १ मा भारतको गुवाहाटी टकौबारीको पुलिस रिजर्भमा बुबा प्रेमबहादुर र आमा पवित्राका सन्तानका रूपमा जन्मिएका क्षेत्रीको ९३ वर्षको उमेरमा गएराति निधन भएको हो ।

गुवाहाटीको मरिखालीमा रहेको आफ्नै निवासमा उहाँको निधन भएको नेपालीभाषी भारतीय साहित्यकार रूद्र बरालले सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिनुभएको छ ।

असममा जन्मिएका, सिलाङमा बाल्यकाल बिताएका उहाँको पढाइ बङ्गला, नेपाली र अङ्ग्रेजी माध्यममा भएको थियो । उहाँले गुवाहाटी विश्वविद्यालयबाट अर्थनीतिमा स्नातकोत्तर गरेर गुवाहाटीकै आर्यविद्यापीठ कलेजमा अध्यापन गर्नुभयो ।

विद्यालयमै पढ्दादेखि साहित्य साधनामा लागेका क्षेत्रीको पहिलो प्रकाशित कविता ‘शिवस्तुति’ १६ वर्षको उमेरमा प्रकाशित भयो भने पहिलो उपन्यास ‘बसाइँ’ २४ वर्षको उमेरमा सन् १९५७ मा प्रकाशित भएको थियो । ‘बसाइँ’ उपन्यास पूर्वोत्तर भारतको पहिलो उपन्यास हो भने यो नेपाली आख्यान साहित्यको सर्वाधिक पढिएको, चर्चित र प्रकाशित उपन्यास हो ।

उहाँले ‘अतृप्त’ , ‘ब्रह्मपुत्रको छेउछाउ’, ‘प्रतिध्वनिहरू विस्मृतिका’ लगायतका उपन्यास लेख्नुभएको छ । उहाँले ‘लीलबहादुर कथाहरू’ र ‘छरिएको बिस्कुन’ लेखेर नेपाली आख्यान साहित्यमा थप योगदान पुर्‍याउनुभएको छ । उहाँका धेरै कथा, निबन्ध, एकाङ्कीहरु प्रकाशित छन् ।

सात दशक लामो साहित्ययात्रामा उहाँले धेरै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान र पुरस्कार पाउन सफल हुनुभएको छ । साहित्यकार क्षेत्रीले दार्जिलिङले ‘दियालो पुरस्कार’, पश्चिम बङ्गालको ‘भानु’ पुरस्कार प्राप्त गर्नुभएको छ ।  ‘ब्रह्मपुत्रका छेउछाउ’ उपन्यासले  साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त  गर्न  सफल बनेको थियो । उहाँ सन् २०२० मा पद्मश्री पुरस्कारले सम्मानित हुनुभएको थियो ।